Lezingen over literatuuronderwijs

De afgelopen weken hield ik bij verschillende gelegenheden lezingen over mijn onderzoek naar het Nederlandse literatuuronderwijs.

Op 30 oktober verzorgde ik een keynotelezing tijdens het symposium Als je goed om je heen kijkt: Poëzie in de klas, georganiseerd door Stichting Lezen, het Nederlands Letterenfonds en de Universiteit Utrecht. Het verslag van de dag is hier te lezen. De tekst van mijn lezing over domeinoverstijgend poëzieonderwijs zal ik omwerken tot een artikel in het Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (TNTL).

Op 16 november organiseerde ik met Stefanie Ramachers het symposium Literatuur voor de klas aan de Radboud Universiteit Nijmegen (klik hier voor een verslag). Ik presenteerde daar de resultaten van mijn onderzoeksproject ‘De praktijk van de leeslijst’, waarin ik me richt op het daadwerkelijke leesgedrag van examenkandidaten havo en vwo voor het schoolvak Nederlands. Een variant op deze lezing gaf ik op 22 november tijdens het programma ‘De aanzet’ van het Wintertuinfestival. De resultaten van ‘De praktijk van de leeslijst’ worden in het voorjaar van 2019 gepubliceerd in een onderzoeksrapport voor Stichting Lezen.

Op 20 november, ten slotte, verzorgde ik met Kila van der Starre een interactieve workshop voor ruim 90 leraren Nederlands in opleiding tijdens de Dag van het Literatuuronderwijs in Rotterdam. De workshop handelde over het gebruik van Instagrampoëzie in het klaslokaal. Kila en ik zullen de kern van onze opvattingen hierover komend jaar publiceren in Levende Talen Magazine.

Meer weten of een lezing boeken? Neem dan contact op via j.dera [at] let.ru.nl.

(foto: Annemarie Terhell)

Advertisements

Interpretatieverschillen in het poëzieonderwijs

Nog te vaak benaderen lesmethoden gedichten als een cryptogram: alsof poëzie een kluis is die je met de juiste cijfercombinatie kunt openen. Gelukkig zijn er steeds meer initiatieven die gedichten benaderen vanuit de ervaringen en individuele interpretaties van leerlingen. Hoe kunnen we productief omgaan met die verschillende interpretaties in onze poëziedidactiek? In het nieuwe nummer van Levende Talen Magazine doe ik een voorstel. Klik hier om het artikel te lezen.

Wat leest de leraar Nederlands?

Vandaag verscheen het nieuwe nummer van het Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (TNTL), onder de titel ‘Letterkundige neerlandistiek nu en in het komend decennium’. Het betreft een themanummer naar aanleiding van het symposium Dreef de zwarte bui schaduwend voorbij? dat we vorig jaar organiseerden met de leerstoel Nederlandse Letterkunde van de Radboud Universiteit Nijmegen. In het nummer, waarover ik de redactie voerde met Lotte Jensen en Jos Joosten, staat ook mijn eerste artikel over het Nederlandse literatuuronderwijs. Het gaat over de vraag wat de rol van de docent is in de symbolische productie van literatuur en brengt verslag uit van een kleine enquête onder eerstegraads docenten Nederlands over hun eigen leesgedrag. Uit het onderzoek blijkt dat deze docenten geen uitgesproken veellezers zijn, zich in hun boekselecties vooral laten leiden door literaire markt en relatief slecht op de hoogte zijn van de literaire actualiteit. Benieuwd naar het onderzoek en de implicaties ervan? Het artikel is hier te lezen. Ook verscheen er een reflectie op het artikel op het literaire weblog Tzum, kwam er een tegenreactie van docent en schrijver Michelle van Dijk, en werd ik naar aanleiding van de resultaten kort geïnterviewd in het programma De Taalstaat (Radio 1).

Nieuwe publicaties

De afgelopen weken verschenen er enkele nieuwe artikelen van mijn hand.

In het Nolens handboek, het eerste academische boek dat het omvangrijke oeuvre van de Vlaamse dichter Leonard Nolens in kaart brengt, schreef ik een hoofdstuk over de bundel Liefdes verklaringen (1990). Het boek, geredigeerd door Carl De Strycker en Yves T’Sjoen, is hier te bestellen.

In Tegen de schenen, een artikelenbundel over recente Nederlandstalige literatuur onder redactie van Jos Muijres en Marieke Winkler, publiceerde ik een artikel over de roman Moedervlekken (2016) van Arnon Grunberg. Ik laat daarin zien hoe Grunberg het wereldbeeld van zijn eigen protagonist voortdurend subtiel ondermijnt. De tekst borduurt verder voort op de ideeën die ik al met Roel Smeets uiteenzette in onze briefwisseling over Moedervlekken op de website van DW B.

In het nieuwe nummer van Literatuur zonder leeftijd wijd ik een essay aan de jeugdroman Lampje van Annet Schaap, die inmiddels met verschillende prijzen bekroond is (onder andere met de Nienke van Hichtum-prijs, waarvan ik jurylid ben vanwege mijn bestuursfunctie in de Jan Campert-stichting).

Ook verschenen er enkele poëziebesprekingen in De Standaard der Letteren, onder meer van Blauwboek van Peter Holvoet-Hanssen en Niemandslandnacht van Annemarie Estor.

De radiokritiek van P.H. Ritter jr.

In het Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (TNTL) publiceerden Alex Rutten en ik een artikel over de radiopraktijk van Dr. P.H. Ritter Jr. in het interbellum. Het artikel is een synthese van enkele onderzoeksresultaten uit mijn proefschrift Sprekend kritiek: literatuurprogramma’s in de vroege Jaren van de Nederlandse radio en televisie en het proefschrift van Alex: De publieke man: Dr. P.H. Ritter Jr. als cultuurbemiddelaar in het interbellum.

Klik hier om ons artikel te lezen.

Vintage-nummer DWB

Onlangs verschenen: het nieuwe nummer van DW B, met daarin een door mij samengestelde focus met het thema “Vintage”.

Over de focus:

Goede literatuur is wars van trends. Reden te meer voor DW 2018 1 om creatief en essayistisch te reflecteren op een modeverschijnsel dat ons al enige jaren in zijn greep houdt. Kan ‘vintage’ meer zijn dan een leeg etiket, dan een label waarvoor de millenialgeneratie (en meer specifiek de hipstercultuur daarbinnen) en masse zwicht? Samensteller Jeroen Dera legt de vraag voor aan Astrid Lampe, Alfred Schaffer, Leen Pil, Lisa Rooijackers, Han van der Vegt, Siebe Bluys en Evelien Verschueren, Maartje Smits, Timo Rissanen en Maarten van der Graaff. Meliza de Vries antwoordt met vinylplaatgedichten.

Overzicht kritieken

De onderstaande publicaties recenseerde ik onlangs in De Standaard der Letteren. Klik op de titel om naar de bespreking te gaan. Voor wie geen Standaard-abonnee is: de teksten staan ook op Blendle.

Wim Hazeu – Lucebert

Kira Wuck – De zee heeft honger

Peter Verhelst – Wat ons had kunnen zijn

Carmien Michels – We komen van ver

Dominique De Groen – Shop Girl

Arno Van Vlierberghe – Vloekschrift

Simone Atangana Bekono – hoe de eerste vonken zichtbaar waren